Shillong, 26 Risaw:
Ki nongialeh ban wad jingsuk ha kane ka thain ki la dawa ba dei ban pynrung ia ka Jingsuk bad ka Jingiakajia na kane ka thain shatei mihngi ka India kum ka sobjek ban pule ha ki skul bad kolej ha kine ki jylla ka thain.
“Ngi la iakhun ban pynphriang halor ka jingdonkam ban pynrung ia ka mat ka jingsuk bad ka jingiakajia ha kane ka thain ha ki skul, ki kolej. Ka jingpynrung ia ka mat kaba iadei bad ka jingsuk bad ka jingiakajia ka long ba donkam ha kane ka thain namar ka jingkynrei ki kam pyntriem”, la ong u nongtrei jingsuk ka Manipur uba hikai ha Martin Luther Christian University (MLCU) u Leban Serto ha ki nongthoh khubor haba kren ha kane ka sngi Saitjain ha ka sngi kut jong ka workshop ba san sngi ba la pynlong da ka Peace Count Academy (PCA) ban hikai ia ki riew shimet na kane ka thain ha ki kam iakajia ba long ha Pinewood Hotel.
U la ong ba ka National Curriculum Framework 2005 ka la pynpaw ia ka jingdonkam ban pynrung ia ka jingpule ia ka mat ka jingsuk ha ki kolej, ki skul.
“Hynrei, sngewsih haduh mynta kiba bun ki jylla ha kane ka thain kim shym la leh ia kane”, la ong u Serto.
U la iathuh ba jylla Manipur, la don ka jingpyrkhat na ka sorkar ban pynrung ia kane ka phang ha ka Manipur University.
“Ngi kyrmen ba kiwei ki jylla kin bud ia kane ka nuksa”, u la ong.
U Serto u la ong ba ki samla jong kane ka thain donkam ban hikai ba kin iaid ha ka lynti jong ka jingsuk.
“Ngim lah ban ailad ia ki samla ban shah ialam bakla ha ka mynsiem ksuid ban leh ia ki kam pyntriem. Ban peitngor ia kane, kaba donkam ka long ban hikai ia ki samla ban ieid ia ka jingsuk. Ia kane lah ban leh tang lada pynrung ia ka jingpule ha ki skul, kolej bad skulbah”, u la ong.
U la ong ba ka jingpynrung ia ka sobjek ka jingsuk bad ka jingiakajia ha ki skul, kolej bad skulbah kan wanrah ia ka lyer thymmai ia ki samla ban ioh mynsiem ban tei ia ka ri.
U nonghikai kolej na Nagaland u Toshi Aier u la ong ba ki khynnah skul ki dang long loi loi bha ban shah ialam bakla.
“Ka jingsngew thuh jong nga ka long ba lada ngim hikai ia ki da ka khubor jong ka jingsuk, kiwei pat kin hikai bad ialam ha ka lynti bym dei”, la ong u Aier.
U Aier lem bad 20 ngut kiwei ki nongiashim bynta, ki iadon bynta ha ka jingiakren ban ioh ia ka jingsuk ka Peace Counts ka prokram ba kyrshan da ka sorkar German bad ka Berghof Foundation ban hikai ia ki riew shimet ha kane ka thain ban ieid ia ka jingsuk.
Katba u Aton Mungleng uba dei na Manipur u la ong ba bun ki samla kiba rung kam lehnoh ki dei kito kiba pas tang ia ka klas ba phra, klas ba khyndai lane klas ba shiphew kiba ngiah ban pule ki pyniasoh bad ki kam lehnoh.